Jaszczurki

Podrząd z rzędu luskonośnych, obejmujący ok. 3 tys. gatunków gadów żyjących współcześnie, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. najliczniej w tropikach. J. są najbardziej zróżnicowaną grupą współczesnych gadów, blisko spokrewnioną z wężami. Najmniejszy gekon dorasta do ok. 3 cm dł. i waży ok. 1 g, a waran z Komodo ma ponad 3 m i waży ok. 150 kg. Większość porusza się na czterech kończynach o silnym umięśnieniu. Niektóre są zdolne do dużych przyspieszeń i gwałtownej zmiany kierunku, np. tedy osiągają 24 km/h. W wielu rodzinach występują gatunki ze zredukowanymi kończynami lub bez. Beznogie j. (np. padalce) poruszają się, wyginając ciało, dzięki skurczom mięśni brzusznych. Pewne gekony pustynne mają rozszerzone palce, zapobiegające grzęźnięciu w piasku, a nadrzewne gekony i legwany – przylgi pozwalające na wspinanie się nawet po pionowych powierzchniach. (J kameleonów przeciwstawne palce połączone są błoną, co ułatwia im chwytanie gałązek. Kilka naziemnych agam i legwanów potrafi biegać na dwóch nogach, a bazyliszek – na krótką odległość – po powierzchni wody. Niektórej, mogą latać lotem ślizgowym, np. smok latający (Draco), skacząc z gałęzi na gałąź przelatuje nawet 125 m. Żyją w różnych środowiskach: pod ziemią, na jej powierzchni i na roślinach. Jedne poruszają się bardzo powoli, inne biegają bardzo szybko po piaskach pustyni.